[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوره 22، شماره 3 - ( 1395 ) ::
جلد 22 شماره 3 صفحات 211-218 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی و تعیین شاخص های تشخیص اراده و قوه تمییز در بیماران روانی ارجاعی به بخش روان پزشکی قانونی
دکتر آریا حجازی*1، دکتر لاله کوهستانی، اکرم فتوت، دکتر فاطمه صادقی پور، دکتر سمیه رحیمی احمد آبادی
1- ، Arya_hedjazi@yahoo.com
چکیده:   (1780 مشاهده)

زمینه و هدف: با توجه به عدم وجود تعاریف دقیق واژه ­های اراده و تمییز از دیدگاه حقوق و روان­شناسی و انطباق این تعاریف با اختلالات روانی و هم چنین وجود اختلاف نظر بین کارشناسان جهت تعیین مسئولیت کیفری بیماران روانی براساس ماده 149 قانون مجازات اسلامی لازم شد تا در جهت تعیین شاخص‌های این دو مفهوم این طرح پژوهشی انجام پذیرد.

روش بررسی: این پژوهش با به کار گیری تکنیک فوکوس گروپ و برگزاری پنج جلسه تخصصی با حضور روان­ پزشکان، حقوق­ دانان و قضات شعب مختلف برگزار گردید. در هر جلسه متن ماده واحده 149 قانون مجازات اسلامی در اختیار افراد قرار گرفت و از آن­ها خواسته شد دو واژه اراده و قوه­ ی تمییز که در متن این ماده واحده به آن اشاره شده است را تعریف کنند.

یافته­ ها و نتیجه گیری: با جمع بندی مطالب مطرح شده توسط قضات؛ روان­ پزشکان و حقوق ­دانان تعاریفی کاربردی برای دو واژه تمییز و اراده ارایه گردید: اراده "نوعی توانمندی نفسانی توأم با شعور است که به طور مستقیم منشأ بروز رفتار می­شود و در همراهی با صفت قدرت منجر به اختیار و انتخاب آزاد عمل در مقابل اجبار و اضطرار می گردد". اگر فاعل قدرت نداشته باشد، عملی به وقوع نمی­ پیوندد و اگر قدرت داشته باشد و اراده نداشته باشد فعل او اختیاری محسوب نمی­ گردد. قوه تمییز را نیز می‌توان این گونه توصیف نمود: "توانایی فهم ماهیت افعال و درک و پیش بینی آثار و تبعات آن برای خود و دیگران و قدرت تشخیص مباح از ممنوع".

واژه‌های کلیدی: قوه تمییز، اراده، قانون مجازات اسلامی، مجنون
متن کامل [PDF 892 kb]   (1146 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: روان‌پزشکی قانونی
دریافت: ۱۳۹۴/۶/۱۴ | پذیرش: ۱۳۹۵/۳/۲۶ | انتشار: ۱۳۹۵/۹/۳۰
* نشانی نویسنده مسئول: متخصص پزشکی قانونی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات پزشکی قانونی و سازمان پزشکی قانونی کشور، مشهد ، ایران
ارسال پیام به نویسنده مسئول


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Hedjazi A, Koohestani L, Fotovat A, Sadeghipur F, Rahimi Ahmadabadi S. Determining the Criteria for Diagnosis of Will and Discernment in Psychiatric Patients Referred to the Forensic Psychiatry Department. Iran J Forensic Med. 2016; 22 (3) :211-218
URL: http://sjfm.ir/article-1-843-fa.html

حجازی آریا، کوهستانی لاله، فتوت اکرم، صادقی پور فاطمه، رحیمی احمد آبادی سمیه. بررسی و تعیین شاخص های تشخیص اراده و قوه تمییز در بیماران روانی ارجاعی به بخش روان پزشکی قانونی. مجله پزشکی قانونی ایران. 1395; 22 (3) :211-218

URL: http://sjfm.ir/article-1-843-fa.html



دوره 22، شماره 3 - ( 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پزشکی قانونی ایران Iranian Journal of Forensic Medicine
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4006