fa شناسایی و تعیین ارتباط بین عنصری ترکیبات موی سر و ناخن افراد جامعه شهری همدان به روش پیکسی سم‌شناسی قانونی Forensic Toxicology مقاله پژوهشی Research Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:yekanYW;"><strong><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="color:#0563c1;">مقدمه: </span></span></strong><span style="letter-spacing:0pt;">بافت</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های کراتینه همواره به عنوان نشانگر جذب عناصر مختلف در بدن مورد توجه بوده است. در این پژوهش، ترکیبات مو و ناخن افراد ساکن در جامعه شهری همدان برای تعیین مقدار، اختلاف و ارتباط عناصر اندازه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">گیری شده است.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="color:#0563c1;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="letter-spacing:0pt;"> نمونه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">ها از سطح شهر همدان در سال ۱۳۹۸ جمع</span><span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;">‌</span><span style="letter-spacing:0pt;">آوری شد. افراد به تفکیک جنس و سن به ۳ گروه سالم، ورزشکار و معتاد براساس فعالیت فیزیکی دسته</span><span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;">‌</span><span style="letter-spacing:0pt;">بندی شدند. مطالعه کمی ترکیبات عنصری موجود در نمونه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های مو و ناخن با استفاده از روش پیکسی اندازه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">گیری شد. بررسی داده</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های آماری با استفاده از نرم افزار </span><span dir="LTR">OriginLab</span><span style="letter-spacing:0pt;"> انجام شد.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="color:#0563c1;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;"><span style="color:#0563c1;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="color:#0563c1;">ها: </span></span></strong><span style="letter-spacing:0pt;">در بین عناصر شناسایی شده در نمونه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های موی سر افرادِ زن ارزش مقداری بین عنصر </span><span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;">P</span><span style="letter-spacing:0pt;"> با عناصر </span><span dir="LTR">Cr</span><span style="letter-spacing:0pt;"> و </span><span dir="LTR">Ni</span><span style="letter-spacing:0pt;"> تفاوت مهم (۰۰۱/۰=></span> <span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;">P</span><span style="letter-spacing:0pt;">) و با عنصر </span><span dir="LTR">Co</span><span style="letter-spacing:0pt;"> تفاوت متوسط (۰۱/۰=></span> <span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;">P</span><span style="letter-spacing:0pt;">) تعیین شد و در موی سر افراد مرد اختلاف معنا</span> <span style="letter-spacing:0pt;">داری یافت نشد. همچنین ارزش مقداری عنصر </span><span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;">P</span><span style="letter-spacing:0pt;"> بین گروه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های افراد عادی با معتاد و ارزش مقداری عنصر </span><span dir="LTR">Ca</span><span style="letter-spacing:0pt;"> بین گروه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های ورزشکار و معتاد معادل (۰۱/۰=></span> <span dir="LTR" style="letter-spacing:0pt;">P</span><span style="letter-spacing:0pt;">) به دست آمد. در نمونه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های ناخن افرادِ زن نیز بین عنصر </span><span dir="LTR">P</span><span style="letter-spacing:0pt;"> با عناصر </span><span dir="LTR">Ca</span>، <span dir="LTR">Cr</span><span style="letter-spacing:0pt;"> و </span><span dir="LTR">Al</span><span style="letter-spacing:0pt;"> تفاوت مهمی وجود داشت. در بین عناصر مشترک موجود در نمونه</span> <span style="letter-spacing:0pt;">های مو و ناخن افراد ضریب همبستگی ۳۳/۰ به دست آمد.</span><br> <strong><span style="color:#0563c1;">نتیجه</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:#0563c1;">‌</span></span></strong><strong><span style="color:#0563c1;">گیری:</span></strong> وجود اختلاف معنا دار بین عنصر کلسیم موجود در نمونه مو و ناخن و نیز نسبت آن می تواند به عنوان یک نشانگر زیستی در پزشکی  قانونی با درنظر گرفتن متغیرهای جنسیت و سن افراد کاربرد داشته باشد.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"></span><br> <span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong>Introduction:</strong> Identification and analysis of keratin-based tissues has always been used as an indicator of different element absorption into the body. In this study, the hair and nail compositions of people living in the urban community of Hamadan to determine the amount, difference and relationship of the measured elements were investigated.<br> <strong>Methods: </strong>Samples were collected from the city of Hamadan in 2019. By considering the sex and the age, the people were divided into three group of normal, athlete and addicted based on physical activities. The quantitative elemental concentration in hair and nail samples was determined by PIXE technique. The statistical data were performed by Origin Lab pro software.<br> <strong>Results:</strong> Among the identified elements in the hair samples of females, a significant difference was determined between the element P with the elements of Cr and Ni (P<0.001) and a moderate difference with the element Co (P<0.01). No significant differences were found between hair elements in the male gender. Also, the quantitative p-value of element P between groups the normal people with addicts as well as the p-value of element Ca between groups of athletes with addicts was equal to p 0.01. In female nail samples, there was a significant difference between the element P and the elements of Ca, Cr and Al. The correlation coefficient of 0.33 was found among the common elements in the hair and nail samples.<br> <strong>Conclusion:</strong> The existence of a significant difference between the Calcium and its ratio in the hair and nail sample by considering the variables of gender and age can be used as a biomarker in forensic medicine.</span></div> مو, ناخن, عناصر اختلاف, کلسیم, پرتو ایکس مشخصه Hair, Fingernail, Trace element, Calcium, PIXE 25 34 http://sjfm.ir/browse.php?a_code=A-10-2101-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Gholami Hatam ابراهیم غلامی‌حاتم e.gholami@malayeru.ac.ir 110031947532846006929 110031947532846006929 Yes Physics Department, Science Faculty, University of Malayer, Malayer, Iran گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Haniyeh Hematyar هانیه همت‌یار hemmatyar.h@yahoo.com 110031947532846006930 110031947532846006930 No Physics Department, Science Faculty, University of Malayer, Malayer, Iran گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Atefeh Farokhi عاطفه فرخی a_farokhi47@yahoo.com 110031947532846006931 110031947532846006931 No Hamadan Branch, Iranian Legal Medicine Organization, Hamadan, Iran واحد همدان، سازمان پزشکی قانونی ایران، همدان، ایران