fa ارایه یک روش رنگ‌سنجی جهت آنالیز کیفی متانول مقاله پژوهشی Research Article زمینه و هدف: با وجود سودمندی فراوان و کاربرد گسترده متانول در صنعت و زندگی امروز، شرب اتفاقی یا ناآگاهانه آن در نوشیدنی‌‌های الکلی مشکلاتی درباره سلامت افراد ایجاد نموده است. از این رو، به نظر می‌رسد، شناسایی کیفی غلظت‌های بالاتر از دوز مجاز متانول در این نوع فرآورده‌ها ضرورت داشته باشد. در این تحقیق، یک روش کیفی جدید با کاربری آسان مبتنی بر کروموتروپیک اسید برای تشخیص مقادیر مسمومیت‌زای متانول در نوشیدنی‌های الکلی ارایه شده است. روش بررسی: در روش حاضر، پس از افزودن ml 2 پتاسیم پرمنگنات w/v 3% (حاوی v/v 15% ارتوفسفریک اسید) به نمونه ریخته شده در داخل یک بالن ژوژه ml 50، آن را به مدت 30 دقیقه در حمام آب سرد قرار داده و بعد از گذشت این مدت، مقدار کافی سدیم هیدروژن سولفیت به آن می‌افزایند تا بی‌رنگ شود و پس از آن، ml 1 محلول آبی w/v 5% کروموتروپیک اسید و ml 15 سولفوریک اسید غلیظ به محتویات بالن اضافه می‌شود. در ادامه، بالن به مدت 15 دقیقه در حمام آب در دمای 60 درجه سانتی‌گراد قرار داده می‌شود تا فرمالدیید حاصل در محیط شدیداً اسیدی با کروموتروپیک اسید واکنش داده و ایجاد کمپلکس بنفش رنگ ‌کند. پس از گذشت مدت زمان لازم، دمای محتویات بالن ژوژه تا 25 درجه سانتی‌گراد پایین آورده شده و حجم آن با آب مقطر به ml50 رسانده شده و میزان جذب در مقابل شاهد در طول موج nm 575 قرائت می‌شود. یافته‌ها: آزمایش‌های انجام شده نشان دادند، کاربرد مقادیر میکرو نمونه و مواد واکنش‌گر نتایج خوبی به دنبال خواهد داشت که از آن جمله می‌توان به کاهش محدودیت‌های کاربردی روش مرسوم اشاره کرد. به علاوه، استفاده از یک واکنش‌گر رقابتی در روش کروموتروپیک اسید می‌تواند به تشخیص مقادیر صرفاً بالاتر از دوز مجاز یا مسمومیت‌زای متانول در نوشیدنی‌های الکلی منجر شود. نتیجه‌گیری: برای تشخیص مقادیر بالاتر از دوز مجاز یا مسمومیت‌زای متانول در نوشیدنی‌های الکلی که براساس استاندارد کشورهای اروپایی 4/0% حجمی- حجمی است، روش کروموتروپیک اسید می‌تواند به عنوان یک روش دقیق، حساس، ساده، ارزان و سریع در آزمایشگاه‌های عمومی و فاقد امکانات خاص آزمایشگاهی به کار گرفته شود. Background and Aim: In spite of many usefulness and progressive application of methanol in today life and industry, the accidental or unawareness drinking of it in alcoholic drinks caused some problems in public health. Therefore, it seems, qualitative detection of methanol in concentrations more than permissible dose in such products is necessary. In this study, a new qualitative method with easy application based on chromotropic acid method has been suggested for detection of toxic dose of methanol in alcoholic drinks. Materials & Methods: After adding potassium permanganate (contaning orthophosphoric acid) to sample into a fixed 50 mL volumetric flask in a cold bath and waiting for specified period, enough sodium hydrogen sulfite is added to it for decolorizing of mixture. Then, chromotropic acid with concentrated sulfuric is added to the flask and it is fixed in a 60°C bath for 15 minutes. After this time, the flask is cooled and its volume is arisen to 50 mL and then, optical density of the solution is determined in 575 nm. Findings: The obtained results were shown application of micro amounts of sample and reactants would have good results such as decreasing of application limits of classic chromotropic acid method. Furthermore, using of a competitive reactant (propanol) is lead to detection of methanol in concentrations more than toxic amount in alcoholic drinks. Conclusion: For detection of methanol in concentrations more than permissible dose or toxic amount in alcoholic drinks that based on European countries standard is about 0.4% v/v, the chromotropic acid method can be used as an accurate, sensitive, simple, cheap and rapid method in general laboratories with no especial equipment. متانول، شناسایی کیفی، رنگ‌سنجی، کرموتروپیک اسید Methanol; Qualitative Analysis; Colorimetery; Chromotropic Acid 89 94 http://sjfm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-150&slc_lang=fa&sid=1 Ali Rafizadeh علی رفیع زاده mpalirafizadeh@gmail.com 110031947532846001028 110031947532846001028 Yes Shahab Shariati شهاب شریعتی 110031947532846001029 110031947532846001029 No Leila Pourmohammad لیلا پورمحمد 110031947532846001030 110031947532846001030 No Soodeh Fooladmehr سوده فولادمهر 110031947532846001031 110031947532846001031 No