Iranian Journal of Forensic Medicine

fa تحول در مبانی مسوولیت پزشکی در حقوق فرانسه Changes in Principles of medical liability in French law حقوق پزشکی Medical Law مقاله پژوهشی Research Article اگر چه امروزه در اکثر نظام های حقوقی بر لزوم پذیرش مسوولیت پزشک به سبب اقداماتی که بر حسب وظیفه خود برای بیماران انجام می دهد اتفاق نظر وجود دارد، لیکن اخنلاف در خصوص مبنای مسوولیت هم چنان باقی است؛ نظریه تقصیر به جهت نارساییهایی که دارد جذابیت گذشته خود را از دست داده است و مسوولیت نوعی پزشک نیز برغم مزیتهایی که در جبران خسارت زیان دیده دارد خالی از اشکال نیست. در حقوق فرانسه، با اینکه مسوولیت پزشک در اصل بر نظریه تقصیر استوار است ولی رویه قضایی و قانون گذار به تدریج دامنه اعمال مسوولیت نوعی را به عنوان استثنایی بر اصل یاد شده در حقوق پزشکی گسترش دادهاند که میتوان از آن به عنوان تحول در مبانی مسوولیت پزشکی یاد کرد.به هر حال مبنای اساسی تحولات یادشده را باید در نهضتهای اجتماعی و مکاتب فلسفی شکل گرفته در ابتدای قرن گذشته که نقطه مشترک آنها حمایت از حقوق مصرفکننده میباشد جستجو کرد. نظریه حمایت از مصرف کننده به عنوان طرف ضعیف قرارداد، در قرن گذشته مطرح، پذیرفته و نهادینه شده است. این نظریه در ابتدای قرن حاضر عمومیت یافته و امروزه به شکل قاعده حقوقی کلی درآمده است. بر ه<a name="_GoBack" data-cke-saved-name="_GoBack"></a>مین اساس، در اکثر نظام های حقوقی سعی شده تا با پیروی از این تفکر، در جهت ایجاد تعادل میان رابطه مصرف کنندگان و حرفه ای ها گام هایی برداشته شود.رابطه بین بیمار و پزشک نیز از این قاعده مستثنی نیست. به همین جهت در نظام حقوقی فرانسه رویه قضایی در حوزه مسوولیت پزشکی با الهام از این تفکر تحولاتی ایجاد نموده است که مورد توجه قانونگذار قرار گرفته است. سیری در قوانین و مقررات دو دهه اخیر گویای این واقعیت است که مبنای اصلی اصلاحات دراین حوزه، نهادینه کردن قواعد و اصول بنیادین حقوق مصرف در حقوق پزشکی است. قانون 4 مارس 2002 تحت عنوان «قانون مربوط به حقوق بیماران و کیفیت نظام سلامت» شاهدی گویا بر این ادعا می باشد. نویسنده سعی دارد با مطالعه تحولات یادشده، که بر اساس نگرش حمایت گرانه از مصرف کنندگان خدمات درمانی و پزشکی شکل گرفته، موجبات استفاده از دستآورد های آن را در حقوق ایران فراهم آورد.دگرگونیهای مزبور در زمینه حقوق پزشکی فرانسه در سه محور اصلی خلاصه میشود که شامل تحول در مفهوم تقصیر پزشکی و تقسیم بندی آن؛ تحول در مبانی مسوولیت؛ تحول در طرق اثبات تقصیر و روش های جبران خسارت میشود.در این مقاله سعی شده تا با در نظر گرفتن اهمیت مبانی مسوولیت پزشکی و این که به رغم نارسایی های مسوولیت مبتنی بر نظریه تقصیر، مشخص شود چگونه حقوق فرانسه توانسته است با گسترش مسوولیت نوعی از بیمار به عنوان مصرف کننده خدمات پزشکی حمایت کند. Although today, in most legal systems there is the agreement on the necessity to take responsibility for the physician’s actions according to duty of him/her to the patients, but the difference on the basis of responsibility is still remaining. Medical Malpractice theory has lost previous attraction for its failures, and physician’s responsibility has also its drawbacks despite the advantages that it has in compensation of the injured person. In French law, despite the physician’s responsibility in fact is based on the theory of malpractice, but gradually judicial procedure and Legislator has developed imposed obligations as an exception to medical law, that it can be mentioned as a change in the principles of responsibility. However, the essential basis of the mentioned developments can be considered in philosophical schools and social movements shaped at the beginning of the last century, which their common point is the protection of consumer rights. Theory of consumer protection as the weak contractual party, introduced, accepted and institutionalized in the last century. This theory generalized at the beginning of the present century, and today it is a general legal principle. Accordingly, in most legal systems in order to maintain a balance between consumers and professionals relationship, it is tried to take steps to follow this thinking. This is also no exception, between doctor and patient relationship. For this reason, inspired by this idea the responsibility of medical jurisprudence makes the changes in the French legal system that have been considered by legislators. Looking at the rules and regulations of the past two decades, it is realized the fact that the main basis for reform in this field is institutionalization of rules and principles of consumer rights in the medical law. Rule Number 4 March 2002 entitled "Code relating to the patient’s rights and the quality of the health system” is apparently evidence to this claiming. The author by studying the mentioned changes which is formed based on consumer protective attitudes of medical care is trying to provide the causes of the use of its achievements in Iranian law. The mentioned transformation of medical law in France may be summarized in three main axes which includes change in the division of medical malpractice, in the responsibility Basics, and in the means of proving negligence and compensation methods. In this paper ,regarding to the importance of the <a name="OLE_LINK21"></a><a name="OLE_LINK20">medical responsibility principles</a> it is attempted to make clear how France law has been able to support the expand of the patient’s rights as a consumer of a medical liability, despite the failure of liability based on negligence theory. مبانی مسوولیت, تقصیر پزشکی, مسوولیت قهری, قراردادی Medical Responsibility, Medical Malpractice, Compensation 417 425 http://sjfm.ir/browse.php?a_code=A-10-342-53&slc_lang=fa&sid=1 Reza Khoshnoodi رضا خشنودی rkhoshnodi@yahoo.com 110031947532846002244 110031947532846002244 Yes