|
مخدر دیجیتالی: بحران نوظهور در سلامت روان و ضرورت مداخله جرم‌شناختی
|
محدثه آخوندزاده آرانی1   ، سید احمد میرخلیلی2 ، نفیسه متولی زاده نائینی3 ، سید مصطفی میرمحمدی میبدی3 |
1- گروه جزا و جرم شناسی، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران
2- گروه حقوق، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران ، dmirkhalili@gmail.com
3- گروه حقوق، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران |
|
|
چکیده: (406 مشاهده) |
مقدمه: در سال‌های اخیر، ظهور پدیده‌ای به نام «مخدر دیجیتال» در بستر فضای مجازی، چالشی در حوزه سلامت روان و امنیت اجتماعی ایجاد کرده است. این نوع محرک، با تقلید از اثرات روانی مواد مخدر سنتی، موجب تغییر در امواج مغزی و حالات ذهنی افراد می‌شود. هدف مطالعه، بررسی جامع ماهیت، سازوکار و پیامدهای مخدر دیجیتال و تحلیل علل گرایش به آن در چارچوب نظریه‌های زیست شناختی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی است.
روش شناسی: روش تحقیق در این مطالعه، تحلیلی-توصیفی است. در بخش توصیفی با تبیین مخدر دیجیتالی به معرفی علمی ضربان‌های دوگوشی، نحوه عملکرد فایل‌های صوتی و تأثیر آن‌ها بر مغز پرداخته شده و در بخش تحلیلی، نظریه‌های اعتیاد و چالش‌های حقوقی و خلأهای تقنینی مرتبط با مخدر دیجیتال بررسی شده‌اند.
یافته‌ها: مخدرهای دیجیتال با استفاده از ضربان‌های دوگوشی و تحریک نواحی خاص مغز و ترشح انتقال‌دهنده‌های عصبی، اثرات مشابه مخدرهای سنتی ایجاد می‌کنند. عوامل گرایش به این پدیده بر مبنای نظریه‌های جرم‌شناختی، ترکیبی از ابعاد زیستی (تحریک مسیر پاداش)، روان‌شناختی (اضطراب و ضعف خودکنترلی)، اجتماعی (تأثیر همسالان و تأیید اجتماعی) و اقتصادی (کم‌هزینه و فاقد پیامد قانونی) است. همچنین بررسی متون حاکی از خلأ قانونی ناشی از تعریف فیزیکی از «ماده مخدر» است. در پاسخ به این چالش‌ها، یک «الگوی مداخله جرم‌شناختی یکپارچه» در سه بُعد پیشگیری (اطلاع‌رسانی)، مقابله (جرم‌انگاری تولید و توزیع محتوا) و ترمیم (خدمات روان‌شناختی تخصصی) با رویکرد چندرشته‌ای طراحی و پیشنهاد شده است.
نتیجه‌گیری: این پژوهش بر ضرورت مداخله چندسطحی تأکید دارد. بازنگری در قوانین کیفری، توسعه سیاست‌های پیشگیرانه در نهادهای آموزشی و درمانی، و ارتقاء آگاهی عمومی از جمله اقدامات ضروری برای مقابله با این بحران فناورانه هستند. در همین راستا، الگویی با عنوان «الگوی مداخله یکپارچه جرم‌شناختی» ارائه شده است که با تلفیق ابعاد زیستی، روانی و اجتماعی، زمینه‌ساز طراحی راهکارهای مؤثر برای پیشگیری، درمان و کنترل قانونی این پدیده خواهد بود |
|
| واژه‌های کلیدی: ضربان‌های دوگوشی، سلامت روان، چالش‌های حقوقی و تقنینی |
|
|
متن کامل [PDF 899 kb]
(55 دریافت)
|
نوع مقاله: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
نورولوژی قانونی
دریافت: 1404/8/10 | ویرایش نهایی: 1405/7/7 | پذیرش: 1404/11/7 | انتشار الکترونیک: 1405/7/7
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
