[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: تابستان ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
تأملی در ناهمگونی تعریف حرج در قوانین موضوعه (موضوع ماده 1130 قانون مدنی و ماده 56 قانون حمایت از خانواده)
محمدجعفر صادق‌پور
گروه فقه و حقوق، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران ، jafar.samen.1367@gmail.com
چکیده:   (77 مشاهده)
مقنن در ماده (1130) قانون مدنی و ماده (56) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، به دو شکل متفاوت حرج را تعریف کرده است. در قانون مدنی، با رویکردی سهل‌مدارانه، حرج مشقتی دانسته شده که تحمل آن مشکل باشد. در قانون حمایت از خانواده با رویکردی سختگیرانهتر مرز میان حرج و مالایطاق درهم آمیخته شده و این تأسیسِ شرعیِ امتنانی، به «مشقت شدید غیرقابل تحمل» تفسیر شده است. نویسنده در این نوشتار ضمن تأمل در مبانی فقهی نشان داده است موضع مقنن در هر دو مقرره فوق، قابل نقد است؛ زیرا علاوه بر تأیید اینکه حرج بر هر مشقتِ مشکل‌زایی قابل تطبیق نیست، ثابت شده است که مشقت ملحوظ در حرج، به حد مالایطاق نمی‌رسد بلکه با توجه به اهمیت تکلیف و نیز مفسده متوقع در پی عدم تمسک به قاعده لاحرج، شدت مشقت به تناسب حکمی که برای رفع آن به قاعده لاحرج تمسک می‌شود، می‌تواند متفاوت باشد. از همین رو پیشنهاد شده است در هر موضوعی متناسب با فضای حاکم بر آن، به جای ارائه تعریفی جامد از حرج، مؤلفه‌ها و شاخصه‌های آن برشمرده شود.
واژه‌های کلیدی: تعریف حرج، مشقت، مبانی فقهی، قوانین موضوعه
     
نوع مقاله: نامه به سردبير | موضوع مقاله: جرم و جزا
دریافت: 1401/4/18 | ویرایش نهایی: 1401/6/29 | پذیرش: 1401/6/28
ارسال پیام به نویسنده مسئول


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پزشکی قانونی ایران Iranian Journal of Forensic Medicine
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4463