1- گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران ، Mholamazade@yahoo.com 2- اداره بهداشت و درمان، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران 3- گروه تربیت بدنی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده: (414 مشاهده)
مقدمه: کارکنان پایور بهعلت فشار مأموریتی و کمخوابی در معرض افت آمادگی جسمانی و افزایش نشانههای اضطرابی-افسردگی هستند. این مطالعه با هدف مقایسه اثر ۸ هفته «تمرینات ترکیبی منتخب» همراه با کافئین، جینسینگ یا دارونما با «هوازی صبحگاهی» بر شاخصهای جسمانی و روانشناختی انجام شد. روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی تصادفیشده چهارگروهی، ۶۰ مرد از کارکنان پایور نظامی با شاخص توده بدنی ۳۵-۲۵بهطور طبقهبندیشده در چهار گروه ۱۵ نفره شامل: ۱) تمرینات ترکیبی منتخب+کافئین، ۲) تمرینات ترکیبی منتخب +جینسینگ، ۳) تمرینات ترکیبی منتخب+دارونما و ۴) تمرین هوازی صبحگاهی قرار گرفتند. پیش و پس از ۸ هفته، استقامت قلبی-عروقی (VO₂max)، ترکیب بدن، انعطافپذیری، تعادل، قدرت و استقامت عضلانی و نمره پرسشنامه سنجش افسردگی و اضطراب و استرس (DASS-21) سنجیده شد. تحلیلها با آنکوا و تعدیل بر مقدار پایه، سن و شاخص توده بدنی انجام گرفت. یافتهها: هر سه گروه تمرینات ترکیبی در مقایسه با هوازی صبحگاهی بهبود معناداری در حداکثر اکسیژن مصرفی (VO₂max)، کاهش درصد چربی، افزایش توده بدونچربی و ارتقای انعطافپذیری و تعادل داشتند، اما وزن و شاخصهای 1RM بین گروهها تفاوتی نشان نداد. بیشترین بهبود ترکیب بدن در گروه ترکیبی+کافئین دیده شد. کاهش نمره پرسشنامه سنجش افسردگی و اضطراب و استرس عمدتاً در دو گروه همراه با مکمل رخ داد. نتیجهگیری: این کارآزمایی نشان داد تمرینات ترکیبی منتخب در ۸ هفته، مستقل از نوع مکمل، نسبت به تمرینات هوازی صبحگاهی بهتر عمل میکند و حداکثر اکسیژن مصرفی، ترکیب بدن، انعطاف و تعادل را بهبود میدهد، بدون تغییر وزن. کافئین و جینسینگ فقط اثر را کمی تقویت کردند و برتری قطعی نداشتند. این الگو برای کارکنان پایور یک گزینه میدانی خوب و کمهزینه است.
